Ολόκληρη η ανατολική Τροιζηνία, από  το Καραπολίτι   μέχρι και τα Βλαχέϊκα, έχει να παρουσιάσει πολλά, που μαρτυρούν  ότι η περιοχή κατοικήθηκε  νωρίς, και σε όλες τις περιόδους.

    Ακράδαντα  στοιχεία, όπως τα ερείπια  στο Κοκορέλι (3.000π.Χ.)  και στο Μόδι  (1500 -1200 π.Χ.), τα οποία ήταν  διαμετακομιστικά  κέντρα, ενισχύουν την άποψη ότι ήταν ενωμένη με την Καλαυρία  και το Μόδι. Κι ότι τροφοδοτούσε την περιοχή με λάδι, κρασί, και  δημητριακά. Αλλά  μια  καταβύθιση  τις χώρισε. Και φυσικά σε καμία περίπτωση  δεν έκαναν  κύκλο  αλλά πήγαιναν  ευθεία.

    Αλλά δυστυχώς  δεν  υπάρχουν  στοιχεία, ούτε  αναφέρονται  ονόματα  ή ονοματοθεσίες.

       Λόγω   γεωλογικών  μεταβολών  σ όλη την περιοχή,  οι άνθρωποι  οδηγήθηκαν σε ασφαλή σημεία.

                                            (  Σχεδίασμα  Βασίλης  Παν.  Κουτουζής)

    Πάντως, και μόνο το γεγονός της καλλιέργειας της ελιάς - πολλά δέντρα,   στο Καραπολίτι και αλλού,  δείχνουν  να  είναι  πάνω  από  4.000 χρόνων - μαρτυρεί ότι κάποιοι  δεν άφησαν  να  γίνει πευκοδάσος,  όπως η Καλαυρία. Ποιοι  όμως; 

  Ο χάρτης  δείχνει  τις περιοχές. Με  το κυανό χρώμα  και προς το Σκύλλαιο

  χωρίζεται  η περιοχή της Κυανής Ακτής  που ανήκει στο Δήμο  Πόρου.

     Η άλλη, μπεζ,  αριστερά, ανήκει στο Δήμο Τροιζήνας. ( Μεγάλος χάρτης )

      Μια περιοχή   που έζησαν   νεολιθικοί (3.000 π.Χ.;)    είναι   το  Σκύλλαιο-  είναι    οι   Σκυλλαιείς.   Η περιοχή πήρε το όνομά της  από το πτώμα της Σκύλλης, κόρης  του βασιλιά των Μεγάρων Νίσου,   που εκβράστηκε εκεί ( 1240 π.Χ.)- δείτε περισσότερα.

     Αλλά φαίνεται  πως  ήταν λίγοι.  Αυτοί  κατοικούσαν στην  κορυφή του λόφου  που βρίσκεται   μεταξύ   του Μακρογιαννέϊκου λιμανιού  και  του  λιμανιού   Δημ.  Μπίσσια (Χαρμπίλα).  Κάπου  το  1975,  όταν  ανοίχτηκε  ο αμαξιτός  δρόμος  που  ένωσε  τα δύο λιμάνια, εντόπισα  στη βόρεια πλευρά,  πολύ μεγάλο  αριθμό κομματιών  σπασμένων   αρχαίων πήλινων  αγγείων  με  σχέδια. Σπασμένα αγγεία  καθώς   και ανθρώπινοι  σκελετοί  είχαν  βρεθεί  παλιά,   κατά   καιρούς, από κτηματίες  ενώ όργωναν τα   κτήματά τους. Αλλά  μέχρι σήμερα δε βρέθηκε κάτι  σημαντικό, που να μας δίνει πληρέστερη εικόνα για  τον  τρόπο ζωής  τους. Ισως   έρθει στο  φως αργότερα.

                    Σπασμένα  αγγεία από το  Σκύλλαιο

       Όμως και άλλα ερείπια, όπως αυτά του αρχαίου Φορβαντίου  στις Αδέρες, στη Νταριζούλα κοντά στο δρόμο που ενώνει  την Δάριζα-Σαρωνίδα,  μέσω ΟΤΕ, με την Τροιζήνα,  αλλάζουν τα μέχρι σήμερα γνωστά  για την ιστορία της  Τροιζηνίας.  Εκεί πρέπει να υπήρχαν δύο οικισμοί, με  απόσταση  χιλίων  μέτρων. Υπάρχουν πολλά ερείπια  σπιτιών. Πιθανολογείται ότι  ιδρυτής των οικισμών  ήταν  ο μυθικός Φόρβας ( 1500 π.Χ.), γιος του Κρίασου και της Μελανθώς, εγγονός του βασιλιά  του  Αργους, Αργου και  της Ευάδνης, και ιδρύθηκαν  μετά τον  κατακλυσμό. Ισως όμως και κάποιος παλιότερος.

Ολόκληρη  η περιοχή  από τα Ψωμέϊκα  μέχρι την Παναγίτσα και ο προ αυτής θαλάσσιος χώρος, έχει κηρυχθεί αρχαιολογικός (απόφαση υπουργού Πολιτισμού ΑΡΧ/Α1/Φ43/20963/1129/16-9-1994  ΦΕΚ/Β/759/10-10-1994).

   Επίσης  έχει γίνει καθορισμός  αιγιαλού  και παραλίας.

·          Στην Παναγίτσα, στα Τσελεβίνια (πατήστε να δείτε για την ονομασία)     βρέθηκαν  αρχαιότητες, όπως ακροκέραμοι  και κιούπια   που εκτίθενται  στο Μουσείο Πόρου.    

Το  γραφικό  βυζαντινό  εκκλησάκι της  Παναγίτσας, στο οποίο έμεναν  κατά καιρούς  καλόγηροι.  Κοντά

σε αυτό  βρέθηκαν   οι αρχαιότητες..

     Απέναντι από την Παναγίτσα, στην άκρη του  βράχου, στέκει ενάντια στο πείσμα των  χρόνων το μισό κουφάρι  ενός  ανεμόμυλου  που λειτούργησε  τουλάχιστον   πριν 500  χρόνια.

       Στα Τσελεβίνια, που τα χτήματα  ήταν μοναστηριακά, οι   καλόγηροι  καλλιεργούσαν σιτάρι. Εκεί κοντά ήταν και το  " πηγάδι  του μυλωνά".

                         Ο λιμενίσκος  Χαρμπίλα και  η  Ψιλή Αμμος- Τσελεβίνια

·          Το  Φουρκαρί, φαίνεται  να ήταν  ενωμένο με το νησάκι «Σουπιά» . Δύτες  έχουν  δει  τριγύρω  ερείπια  σπιτιών  και  κιούπια.

   Η νησίδα Σουπιά  στο Φουρκαρί έχει   πάνω της  ερείπια. Στο Φουρκαρί  δημιουργήθηκε τελευταία το συγκρότημα  Βαρδινογιάννη. Ετσι η ανατολική Τροιζηνία φιλοξενεί  δύο Μεγιστάνες. Το Βαρδινογιάννη  και τον Κοντομηνά. Ενώ κτίζονται και κάποια σπίτια του Δημητριάδη, εγγονού του Σκλαβενίτη.

Οι  βυζαντινοί  δίδυμοι  ναοί των Αγίων Γεωργίου   και   Ιωάννου, στη Μπινιάρα, που αναπαλαίωσε ο Νικ. Αρ. Σαμπάνης. Πιο πάνω υπάρχουν  ερείπια  του βυζαντινού ναού του Αγίου  Κωνσταντίνου και δύο αγνώστων διδύμων. Στο  μεγάλο ποτάμι της  Μπινιάρας, υπάρχουν ερείπια  τριών  νερόμυλων.

         Ακριβώς απέναντι υπάρχει το λιτρίβι του Μπουρλόκα.

     Στο Φουρκαρί  υπάρχει το βυζαντινό   μοναστήρι του Αγίου Αθανασίου. Μέχρι σήμερα δεν έχει γίνει γνωστό  πότε ιδρύθηκε. Πάντως είναι παλιό, είναι καλής κατασκευής, κι έχει κελιά για πολλού μοναχούς. Το 1920 που αγόρασε τα  γύρω χτήματα ο Αριστείδης Σαμπάνης, δεν είχε μοναχούς. Μοναχούς είχε η Παναγίτσα. Ωστόσο ο ναός του  έχει επισκευαστεί και λειτουργείται  κάθε χρόνο στις 2 Μαϊου, γι αυτό λέγεται και Μάη-Θανάσης.

     Στην  περιοχή έχουν βρεθεί αρχαίοι  κίονες, όμως δεν έχει εξακριβωθεί τι υπήρχε  κατά την αρχαιότητα..

·          Στο Τσαρκί  είχαν  εντοπιστεί  τρεις παλαιοί  οικισμοί:  Στην Αγία Κυριακή, στο Αλωνάκι, και

στον Κοσμά. Στον τελευταίο, είχαν βρεθεί και τάφοι   με  οστά, που ανήκαν σε ανθρώπους  πολύ ψηλούς.

                Στο Τσαρκί   υπάρχουν  οι ναοί  της Αγίας Κυριακής  και της Παναγίας.

           Πλάτανος 2.000  ετών  στον Κοσμά  Αδερών. Σήμερα, 2005, έχει σχεδόν καταστραφεί  από ξέρα και φωτιά. Ντόπιοι λένε ότι στην κουφάλα του  μπορούσαν να ξαπλώσουν 7 άτομα.   

****   Με το Νόμο ΚΕ’ του 1845 ΦΕΚ 32/8-12-1845   το Φουρκαρί, ως Φουρκαριά  αναφέρεται για πρώτη φορά επίσημα σαν οικισμός που όμως ανήκει  στο Δήμο Ερμιόνης. Φαίνεται  ότι εκείνη  την εποχή ζούσαν πολλά άτομα στην περιοχή.

    Μετά το 1830    την ανατολική      Τροιζηνία   "κατέλαβαν", κατά σειράν, οι οικογένειες  των Σαραντοπουλαίων, Κουτουζαίων, Σαμπαναίων, Μπισσέων, Ψωμέων, Βασιλακοπουλαίων, Μελλαίων και άλλων  όπως δείχνει  και ο σχετικός  πίνακας ανωτέρω.

         Μετά την Αρτιμο, παλιά σπίτια ήταν των Καράτση, Βουγιουκλή, Τρύφωνα, Σαραντόπουλου-Λέρα-, Μακρογιάννη, Θ.Μπίσσια, Σαραντόπουλου, Δουζίνα, Κοτζιά, Κ.Κουτουζή, Ι.Κουτουζή, Κληροδοτάκου, Βασ. Κουτουζή,Στ. Κουτουζή, Παν. Κουτουζή, Νικ. Κουτουζή, Γεωρ. Κουτουζή, μετά τα Μακρογιαννέϊκα,      τα   Μπισσέϊκα,  τα Σαμπανέϊκα  τα  Ψωμέϊκα, τα Βλαχαίϊκα, τα Σταϊκέϊκα,  τα Μελλαίϊκα και  όσα άλλα  ήταν στο Τσαρκί.  Σήμερα έχουν γίνει  αρκετά  νέα σε  όλες τις περιοχές.   

                            ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ  ΤΗΣ ΔΑΡΙΖΑΣ  

     Αξίζει να  αναφερθούμε και στο Δημοτικό Σχολείο  της Δάριζας. Όχι  γιατί  ήταν  κάποιο  σημαντικό  σχολείο,  ήταν το μόνο σχολείο  που λειτούργησε  κάτω από  σοβαρές ιδιομορφίες. 

     Στα  δύσκολα μετά την Κατοχή χρόνια, το 1945 και μετά, τα παιδιά  της Ανατολικής Τροιζηνίας -  Καραπολίτι,  Μιστρέτσι, Λιέπουρη , Μακρογιαννέϊκα,  Μπισσέϊκα, Δάριζα, Τσαρκί,  Φουρκαρί, Ψωμέϊκα, Βλαχαίϊκα  -, μια  τεράστια έκταση  με ακτίνα  15  περίπου χιλιομέτρων, συνολικά καμιά εξηνταριά, δεν είχαν δημοτικό σχολείο  κοντά τους. Το πιο κοντινό δημοτικό σχολείο  του Γαλατά, απείχε από το πιο κοντινό σ αυτόν  σημείο, το Λιέπουρη,  8 χιλιόμετρα. Κι όπως δεν υπήρχαν αμαξιτοί δρόμοι παρά μόνο μονοπάτια,  το  γεγονός  αυτό ήταν  φοβερό πρόβλημα.

     Ετσι οι γονείς τους  έκαναν  τις απαραίτητες ενέργειες  και  το 1947  ιδρύθηκε δημοτικό  σχολείο  στο κέντρο  της περιφέρειας  αυτής, στη Δάριζα.  Σε  χώρο που δεν υπήρχε   χωριό, σε μια έρημη   και  δύσβατη περιοχή - δεν  υπήρχε αμαξιτός δρόμος -και τα παιδιά μαζεύονταν μέσα από βουνά και λαγκάδια, στο κρύο και τη βροχή από μια ακτίνα   15  χιλιομέτρων  για  να   παρακολουθήσουν τα μαθήματα από  δυο   ηρωϊκές δασκάλες στην αρχή, την Πίτσα Μητσοπούλου  και την Αριάδνη Πολίτου - Κάβουρα για πολλά χρόνια - τελευταία είχαν δασκάλους  που, όμως, έμεναν στο Γαλατά. Ήταν κάτι σαν  «κρυφό σχολειό».

     Τότε η Δάριζα είχε ονομασθεί  ΦΑΙΔΡΑ,  εξ αιτίας  του  θανάτου της συζύγου του Θησέα στην  περιοχή (1240 π.Χ)Πατήστε εδώ.

       1948, τα παιδιά με την πρώτη δασκάλα Πίτσα Μητσοπούλου.

     Το Σχολείο αυτό, μονοθέσιο, λειτούργησε για πρώτη σχολική χρονιά  το 1947-48, και στεγάστηκε  σε ένα παλιό σπίτι  της Δάριζας, που είχε δύο δωμάτια. Το ένα ήταν το σπίτι  της δασκάλας, και το άλλο  η «τάξη», όπου έκαναν  μάθημα όλες οι τάξεις μαζί- υπάρχει και σήμερα. Πρώτη δασκάλα  ήταν η Πίτσα Μητσοπούλου, μια  νέα κοπέλα, που είχε προσληφθεί με σύμβαση.

     Παράλληλα, άρχισαν να γίνονται προσπάθειες  για την ανέγερση  σχολικού κτιρίου, με εισφορές των γονέων, σε οικόπεδο  που παραχώρησαν οι Σαμπαναίοι. Ταμίας  της Σχολικής Εφορείας ήταν ο Παναγιώτης  Β. Κουτουζής.

Από εκδήλωση του 1949 με την Αριάδνη Πολίτου. Άλλη  εικόνα της ίδιας χρονιάς, όπου τα παιδιά φωτογραφήθηκαν με τους   γονείς τους.

     Για την επόμενη χρονιά  48-49  διορίστηκε – μετατέθηκε -  η Αριάδνη Πολίτου, η οποία έμεινε για πολλά χρόνια.

     Η  ηρωϊκή  εκείνη δασκάλα, η Αριάδνη Πολίτου,   εγκαταλείποντας την Αθήνα  με την 9χρονη κόρη της  τη Μαιρη, με ότι αυτό μπορούσε να σημαίνει, δέχτηκε να διδάξει  σ αυτό το  «αγροτικό» σχολείο - 15  χιλιόμετρα από τον πιο κοντινό οικισμό - που έβγαλε  στρατηγούς, ναυάρχους, επιστήμονες, δημοσιογράφους, ανώτατους κρατικούς υπαλλήλους  και άλλους.

     Το  1953-54  ανοίχτηκε ο επαρχιακός  δρόμος και η περιοχή ημέρεψε. Ωστόσο  τα παιδιά πάντα   γιόρταζαν την  25^η  Μαρτίου και την 28^η Οκτωβρίου  και   ντύνονταν  Τσολιάδες και Αμαλίες, ή  Ελληνες  στρατιώτες και Γερμανοί,    ανάλογα  με τα σκέτς.

      Στο μεταξύ  χτίστηκε και το κτίριο του Σχολείου, το οποίο υπάρχει και σήμερα, αλλά είναι  αποθήκες.

       Μετά το δημοτικό, πολλά  πήγαιναν στο Γυμνάσιο  του Πόρου, κι από  κει  και ύστερα    έφευγαν  για   την  Αθήνα  και  τον   Πειραιά.   Το δημοτικό   σχολείο   λειτούργησε  ως το   1979. Τελευταία είχαν  πάει  δάσκαλοι. Μετά   έκλεισε γιατί δεν υπήρχαν   παιδιά.

        Το   1963 άρχισε  και η συγκοινωνία  Γαλατά – Ερμιόνης  με το  υπεραστικό λεωφορείο,  η οποία  σταμάτησε το 1993   γιατί  δεν  υπήρχαν  επιβάτες, αφού όλοι πήραν δικά τους  αυτοκίνητα. 

  *******Την εποχή εκείνη, 1950 - στη Δάριζα, με επίκεντρο το εκκλησάκι  του Αγίου  Γεωργίου υπήρχαν  τα σπίτια  των  Γιάννη Σαμπάνη-το παλιότερο-, του Αθαν. Σαμπάνη, του Αναστάση Σαμπάνη, του Νίκου Σαμπάνη, των Παναγιώτη και Κωσταντή Σαμπάνη, του Στάϊκου  και στο  Τσαρκί, των Βασιλακοπουλαίων, Σαμπάνηδων- Σαϊτιδων-,   Ράμου, Δαρσινού, Μοσχογιάννη,  Γούρμα, Μέλλου, και του Γ.  Κοκκάλα.  Στο  Φουρκαρί  του Αρ. Σαμπάνη, αργότερα  των  παιδιών  του Γεωρ. και  Παναγιώτη,  του Θεμ. Μητσόπουλου, του Πλατανίτη  και άλλα. Σ  όλες τις περιοχής χτίστηκαν νέα σπίτια, κυρίως από τα παιδιά  των  προαναφερθέντων, αλλά και από  άλλους.  

    Στη  Δάριζα, σήμερα Σαρωνίδα,  τον τελευταίο καιρό χτίστηκαν δύο νέες εκκλησίες.  Η Παναγία - ιδιοκτησία Γ. Παλαιολόγος,Τούλα Σαμπάνη-, και η  Αγία Τριάδα- ιδιοκτησία  Ι.Α.Σαμπάνης.

  Το  παλιότερο ναϊδριο της περιοχής( προ 1940) είναι  του Αγίου Γεωργίου, άνω, μακρινό πλάνο, κοντινό, εσωτερικό, κοντά στο σπίτι του Αθανάσιου Σαμπάνη.

***   Στη Δάριζα  υπήρχαν  κατά καιρούς διάφορα τυροκομεία  όπως του Κωνσταντή Σαμπάνη ( 1974) , του Γιάννη Αν. Σαμπάνη και άλλα, αφού πολλοί  ντόπιοι ασχολούνται με την κτηνοτροφία.

      ***   Στην επίσημη  ονομασία   των  βουνών της  Ελλάδας,  οι   Αδέρες Τροιζηνίας,  721 μ  υψόμετρο, αναφέρονται και  ως   Ντάριζα  ή   Δάριζα, παλιά  αρβανίτικη ή Τουρκική ονομασία. Λέγεται ότι προέρχεται από τις Ντάρδες (αρβανίτικα), τα  αχλάδια, τα γκόρτσα, και αποδίδεται με πολλές  παραλλαγές: Δάρδιζα, Δαρδίτσα, Ντάριζα, Δάριζα. Η Ντάριζα της  Τροιζηνίας, είχε πολλές  αχλαδιές. Η κορυφή όπου ο ΟΤΕ λέγεται  Νταριζούλα. Εχει και εκεί λίγες άγριες  αχλαδιές.

 Κατά την αρχαιότητα  εκεί υπήρχαν πολλές δρεις  που όμως κόπηκαν  για να φτιαχτούν πλοία. Σήμερα  δρεις  υπάρχουν στη Φούσα Ανω Φαναρίου, και μία, άγνωστο πως  στο Καραπολίτι, σε υψόμετρο  30 μέτρων.

***    Σήμερα  στο  Φουρκαρί, πλάϊ  στη Μπινιάρα  υπάρχει και λειτουργεί το λιτρίβι του Μπουρλόκα.

 ***  Στα Βλαχέϊκα, λειτούργησε  για  35 χρόνια( ως1982)  Δημ.Σχολείο. Στην αρχή σε καλύβα, μετά σε εκκλησία  ώσπου έγινε το σχολικό   κτίριο. 

***  Στα Σταϊκέϊκα, στην   παραλία  υπάρχει το ναϊδριο της Κοίμησης της Παναγίας.  Λίγο πιο πέρα είναι  το συγκρότημα  Κοντομηνά.

      Σήμερα στην  περιοχή αυτή  υπάρχουν  πολλά  από αυτά τα  σπίτια, αλλά οι μόνιμοι  κάτοικοι είναι πολύ  λίγοι. Εχουν όμως δημιουργηθεί   δύο  ενδιαφέροντες   παραθεριστικοί  οικισμοί:

*** Το Περγάρι, άνω, το οποίο έχει και Εξωραϊστικό Σύλλογο, μεταξύ  Παναγίτσας και Φουρκαριού   και,

η  ¨Ποσειδώνια  πολιτεία¨ - αριστερά  της Παναγίτσας , προς τα Μπισσέϊκα. Είναι  ένας πρότυπος  παραθαλάσσιος οικισμός Υπαλλήλων  Τραπεζών, ΔΕΚΟ  και Δημοσίου.

   Από τον τηλεφωνικό κατάλογο βρήκαμε  ότι στα Τσελεβίνια  έχουν σήμερα σπίτια οι  Παλυβός, Αμπατζής, Δέδες, Καλδέλης, Καράβολος, Κοκκίνου, Μπίσσιας,Pasqua Lucio, και άλλοι.

   Ανάμεσα   στους δύο οικισμούς  είναι ο όρμος " Μπούφι"  στον οποίο το καλοκαίρι  λειτουργεί και καντίνα  με θαμώνες  από τις γύρω παραθεριστικές  κατοικίες, αλλά και επιβάτες διαφόρων σκαφών.

        ΚΑΙ   ΟΛΙΓΗ ….ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ

 ***   Τα  Τσελεβίνια  και το Φουρκαρί κατά την περίοδο της Κατοχής ,  ήταν θέατρο των δραστηριοτήτων της Εθνικής Αντίστασης. Κλικ για περισσότερα.

© ΤΡΟΙΖΗΝΙΑ- KOUTOUZIS NEWS  Αναδημοσίευση  επιτρέπεται μόνο με αναφορά στην πηγή  www.koutouzis.gr .

 Αρχή